İşte size gelecekteki mesleğinizi seçmeye yardımcı olacak kilit sorular:
Hangi mesleği seçmek istiyorsun ve niçin?
Kişisel yetenek ve yeterliliklerinin bu meslekle örtüştüğünü nasıl anladın?
Mesleğin geleceği hakkında nasıl bir araştırma yaptın?
Ben Neler Yapabilirim ?
Meslek seçimindeki temel amaç, kişiye gelecek yaşamında mutluluk sağlayacak bir alan sunmaktır. Çünkü meslek insanın sadece kişisel yaşamı üzerinde değil, etrafı ile olan ilişkilerinde de belirleyici bir etkiye sahiptir. Meslek seçiminde önemli bir başka nokta da, kişilerin ilgi duydukları meslek alanında başarılı olabilecek ruhsal, biyolojik ve fiziksel imkanlara sahip olmalarıdır. Bir meslek kişiye ne kadar ideal gelirse gelsin, o mesleğin gerektirdiği niteliklere sahip değilse başarılı olması söz konusu olamaz. Bu sebeple bir mesleği sevmek ve meslek ilgi alanının tespiti kadar, kişilerin kendilerini tanımaları da önem taşımaktadır.
"Ben neler yapabilirim" sorusuna cevap verebilmesi için kişinin yeteneklerini tanıması gereklidir. İnsanların çok çeşitli işleri değişik düzeylerde yapabildikleri bir eğitim programından yararlanmada bireyler arasında farklar olduğu bilinen bir gerçektir. Yetenek bir eğitim programından bireyin ne derece başarılı olacağının ipuçlarını veren bilgi ve beceriler bütünü olup, kalıtımla getirilen öğrenme gücünün çevre desteği ve deneyimle geliştirilmiş kısmını ifade eder.
İşini seven mutludur
İstemeden bir işi yapmanın ne kadar zor olduğunu bilirsiniz. Bir mesleği seçme kriterlerini oluşturan etkenlerin %30'u istemekse, %70 kişisel yeteneklerimiz ve yeterlilikle-rimizdir.
İnsanın uyku dışındaki vaktinin büyük bölümünün işyerlerinde geçtiği ve bunun yaklaşık %70'ini oluşturduğu göz önünde bulundurulduğunda insanın işinde motive olabilmesi, büyük ölçüde işini sevmesine bağlıdır. Meslek, aynen evlilik gibidir; insan ya sevdiği ile evlenmelidir, ya da evlendiğini sevmelidir. İşini seven insanlar mutlu oldukları gibi verimli de olabileceklerdir. Bu sebeple dikkatlice yapılacak bir meslek tercihi, gelecek adına oldukça önemlidir. Hangi işi yapıyor olursa olsun, mesleğinde başarılı olanlar,dünyanın kaderini değiştirecek olaylara imza atabilirler.
Geleceği bugünden planlayın
Her ne kadar dünya küreselleşiyor ve sınırlar ortadan kalkıyorsa da, bireyler öncelikle kendi ülkelerinin (uzun vadedeki trendlerini de göz önüne alarak ) sosyo-ekonomik gelişimine göre mesleğe yönelik hedeflerini belirlemelidir.
Zaman zaman medyaya da yansıyan dünyanın en zengin insanlarıyla ilgili listelerin son on yıla ait olanları dikkatle incelendiğinde, dünyanın sadece ekonomik gidişatı ile ilgili değil, aynı zamanda sosyal ve siyasal geleceği ile ilgili de oldukça ciddiye alınması gereken bir görüntü yansıttığını görmekteyiz. Yakın tarihe kadar petrol zengini ülke krallarının veya petrol işiyle uğraşan Batılı büyük şirket sahiplerinin dünya zenginler listesinde başı çektiği görülürken, günümüzde bunun yerini iletişim alnındaki yatırımlarıyla dikkati çeken kişi ve şirketlerin aldığı görülmektedir. Dünyanın önde gelen borsalarında en fazla değer kazanan hisselerin, iletişim sektörüyle ilgili olduğu göze çarpmaktadır.
Böylesine hızlı gelişen ve değişen dünyamızda insanların gerek kişisel yaşamları, gerekse kurumların yarınlara ait hedefleri ve projeksiyonları açısından geleceğin bugünden planlanması önceki dönemlere kıyasla günümüzde daha önemli hale gelmiştir.
Bilim ve teknoloji öyle bir noktaya geldi ki, insanlar hâyâl ettiklerini üretebilir hale gelmişlerdir. Yeni buluşlar, alınan patentlerle ekonomik bir değer haline getirilmekte ve buluş sahiplerinin büyük gelirler elde etmesine imkan vermektedir.
Geçtiğimiz yüzyıl, bu kadarı da olmaz denilen buluşlara şahit olmuştur. Dünyanın bir köşesinde hayali kurulan bir ürünün, dünyanın öbür ucunda başkaları tarafından gerçekleştirildiğini görmekteyiz. Artık bir şeye "hayır" demek için acele etmemek gerektiğini öğrenmiş bulunmaktayız, bugün olmaz gibi kabul edilen şeylerin yarın gerçekleşebileceğini, hatta insan yaşamının sıradan argümanları haline gelebileceğini unutmamak gerekiyor.
Kişilik Yapınıza Uygun Meslekler
John Holland, kişilikle ilgili mesleksel davranış konusunda oldukça detaylı teoriler üzerinde çalışmıştır. Holland’ın altı temel kişilik tipi mevcuttur ve bu kişilik tipleri, bireyin ilgileri(kişiliği) ile yaptığı iş arasındaki uyum üzerine kurulmuştur. Deneysel araştırmalar, kişilik uyumu ve kariyer seçimi arasında mevcut ilişkileri desteklemektedir. Her altı kişiliğin uyumlu olarak bulunduğu iş ortamı yukarıdaki tabloda gösterilmektedir.
Holland’ın kişilik tipi tanımları
Kişisel İlgiler: Çizelgede de görüldüğü gibi, kişilik tipleri ve problem çözme yeteneklerine göre, bireylerin başarılı olabilecekleri alanlar belirlenmiştir. Böylece bireyler bu bilgilerle kendi mesleklerini seçebileceklerdir. Çünkü bu meslekte ilerleme ve kariyer seçiminde bireylerin ilgileri önem kazanır.
Kendine güven: Meslek seçimi ile ilgili diğer bir kişilik ayrımıdır. Kişinin davranışlarını, yeteneklerini, fiziksel özelliklerini bir bütün olarak kendi ile ilgili değerlemelerini kapsar. Kişinin kendine güveni başlangıçtaki meslek seçimini kuvvetli bir şekilde etkiler.
Geleceğinizi İyi Hesaplayın!
Geleceğin yıldızı parlayacak meslekleri ve meslek seçimi ile ilgili verdiğimiz tüm bu bilgilerden sonra şunu ilâve etmek istiyoruz: Sizi en iyi tanıyan sizsiniz. Bu konuyla ilgili kararları verecek yine siz olacaksınız. Ancak çoğu okulda ve dersanelerde artık profesyonelce rehberlik hizmetleri ve-rildiğini biliyoruz. Onlardan, sizi iyi tanıdığını düşündüğünüz yakınlarınızdan ve tabiki ailenizin de düşüncelerini almanız vereceğiniz kararınızda size yol gösterici ve ufuk açıcı olabilir. Yine de fiziki, biyolojik ve psikolojik yapınıza en uygun ve se-verek ömür boyu yapacağınız bir mesleği seçme özgürlüğü sizin elinizde olacaktır.
Sağlıklı bir tercih ve gelecek adına herhangi bir meslek, iş veya girişimi plânlarken, sonuca götürücü se-beplerde çıkabilecek engeller ve aksaklıkları da gözden geçirmek çok yerinde olur. Böylelikle hem bize güvenenleri hem de kendimizi hâlây kırıklığına uğramaktan kurtarabiliriz. Onun için yapacağımız plânın sağlam bir düşünceye, devamlılık ve gelecek vadedebilmesi için de tüm hesaplamaların titizlikle ele alınmasının gerekli olduğu akıldan çıkarılmamalıdır.
